دو روش هزینه یابی
در روش هزينههاي جذبي :
كليه هزينههاي توليدي نظير مواد مستقيم ـ دستمزد مستقيم، سربار متغير ساخت، سربار ثابت ساخت، دربهاي تمام شده موجودي كالاي در جريان ساخت منظور ميگردد.
روش هزينه يابي مستقيم :
فقط آن قسمت هزينههاي ساخت به محصولات منظور ميگردد كه مستقيماً با حجم توليد تغيير مينمايد.
در روش فوق مواد مستقيم دستمزد مستقيم سربار متغير ساخت كه هزينههاي متغير توليدي مي باشد در حساب كالاي در جريان ساخت و در بهاي تمام شده موجوديهاي آخر دوره به عنوان هزينههاي دوره در صورتحساب سود و زيان منظور ميگردد.
سربار ساخت را اقلامي مانند هزينه اجاره ـ هزينه استهلاك حقوق و دستمزد و سرپرستان تشكيل ميدهد و بستگي به تعداد توليد ندارد.
هزينه غير توليدي همراه با هزينههاي اداري و تشكيلاتي و هزينههاي توزيع و فروش در هزينهيابي مستقيم در صورتحساب سود و زيان نشان داده ميشود.
تفكيك هزينههاي سربار به دو بخش ثابت و متغير به مديريت امكان ميدهد كه اقلام سربار متغير توليد را بيشتر كنترل نمود.
هزينههاي اداري و تشكيلاتي و هزينههاي توزيع و فروش در هر دو روش هزينههاي طي دوره شناخته شده و در صورتحساب سود و زيان منظور ميگردد.
منظور از طبقهبندي طبيعي هزينهها، طبقه بندي براساس تصميمات اصولي بهاي تمام شده كالاي فروش رفته و هزينههاي توزيع و فروش و هزينههاي اداري و عمومي است.
در هزينهيابي مستقيم با متغير هزينهها طبق گرايش هزينه به ثابت و متغير تقسيم بندي ميگردد.
دو اختلاف اساسي بين هزينهيابي جذبي و هزينهيابي مستقيم وجود دارد در رابطه با هزينههاي سربار ثابت ساخت.
1ـ در هزينه يابي جذبي در گزارش توليد هزينههاي سربار ثابت نشان داده ميشود.
در هزينه يابي مستقيم هزينههاي سربار ثابت ساخت به عنوان هزينههاي طي دوره در صورت سود و زيان نشان داده ميشود.
2ـ در ارائه هزينهها در صورتحساب سود و زيان كه در هزينه يابي جذبي با تقسيم بندي طبيعي ولي در هزينهيابي مستقيم به عوامل ثابت و متغير تقسيم گرديده است.
به هزينهيابي جذبي هزينهيابي كامل نيز ميگويند: زيرا انواع هزينههاي ساخت بهاي تمام شده كالاي ساخت شده را تشكيل ميدهد.
سرباز ثابت ساخت مكمل است هنگامي كه توليد متوقف باشد نيز وجود داشته باشد در حقيقت سربار ثابت ساخت بستگي به مقدار توليد ندارد بلكه تابعي از زمان ميباشد.